Nhìn lại Hội nghị tập huấn chuyên môn Dù lượn Yên Bái 2025 tại điểm bay Khau Phạ
Nhìn lại Hội nghị tập huấn chuyên môn cho người hướng dẫn tập luyện và cứu nạn, cứu hộ môn Dù lượn tại Yên Bái, 24–26/5/2025, quy tụ hơn 60 phi công cả nước về điểm bay Khau Phạ.
Từ ngày 24 đến 26/5/2025, tại điểm bay dù lượn đèo Khau Phạ — thôn Lìm Thái, xã Tú Lệ (trước đây thuộc xã Cao Phạ, huyện Mù Cang Chải) — đã diễn ra Hội nghị tập huấn chuyên môn cho người hướng dẫn tập luyện môn Dù lượn và cứu nạn, cứu hộ môn Dù lượn tỉnh Yên Bái năm 2025.
Chương trình do Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Yên Bái tổ chức, với Công ty Cổ phần Du lịch và Thể thao Viên Nam (Mebayluon Paragliding) là đơn vị đề xuất và chủ trì công tác chuẩn bị. Hơn 60 học viên từ khắp cả nước đã về Khau Phạ trong ba ngày này.
Một chương trình được chuẩn bị từ cấp Trung ương xuống địa phương
Khai mạc Hội nghị tập huấn tại bãi hạ cánh dù lượn Khau Phạ, sáng 24/5/2025.Các học viên làm thủ tục check-in
Hội nghị không phải là một khoá học nội bộ. Nó đi qua đầy đủ các bước pháp lý của một chương trình tập huấn chuyên môn cấp tỉnh: ngày 8/5/2025, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Yên Bái có văn bản gửi Cục Thể dục thể thao Việt Nam đề xuất tổ chức; ngày 13/5/2025, Cục có văn bản trả lời, hoan nghênh chủ trương và đề nghị Sở xây dựng kế hoạch, thành lập Ban Tổ chức, tổ giảng viên, chuẩn bị điều kiện chuyên môn và bảo đảm an toàn; ngày 16/5/2025 Sở ban hành Kế hoạch tổ chức; ngày 19/5/2025 Sở ra Quyết định tổ chức Hội nghị và thành lập Ban Tổ chức.
Ban Tổ chức do ông Nguyễn Hoàng Long, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch làm Trưởng ban; ông Lê Duy Hà, Trưởng phòng Quản lý Thể dục thể thao làm Phó Trưởng ban Thường trực; ông Đặng Văn Mỹ, Giám đốc Công ty Cổ phần Du lịch và Thể thao Viên Nam làm Phó Trưởng ban. Tham gia Ban Tổ chức còn có đại diện Phòng Văn hóa, Khoa học và Thông tin huyện Mù Cang Chải và Chủ tịch Hội Dù lượn Thành phố Hà Nội. Nội dung cứu nạn, cứu hộ do các giảng viên Trường Đại học Phòng cháy, chữa cháy — Bộ Công an trực tiếp đứng lớp.
Cùng với Ban Tổ chức, Sở ra quyết định thành lập Tổ giáo viên truyền đạt nội dung Hội nghị, gồm ông Nguyễn Hoàng Long làm Tổ trưởng, ông Lê Duy Hà làm Tổ phó, cùng ông Đặng Văn Mỹ và hai giảng viên Trường Đại học Phòng cháy, chữa cháy là ông Đỗ Hoàng Thanh và ông Diệp Xuân Hải. Tổ giáo viên chịu trách nhiệm xây dựng giáo án lên lớp và bảo đảm nội dung giảng dạy theo đúng kế hoạch đã đề ra.
Điểm đặc biệt của lần tập huấn này là sự góp mặt của huấn luyện viên quốc tế Alish Thapa, phi công người Nepal — huấn luyện viên dù lượn chuẩn APPI, huấn luyện viên SIV và huấn luyện viên nhảy dù skydiving. Ông trực tiếp tham gia giảng dạy, truyền đạt những nội dung chuyên môn ở tầm dù lượn chuyên nghiệp: kỹ thuật bay nâng cao, xử lý tình huống bất thường trên không theo phương pháp SIV, và tiêu chuẩn nghề nghiệp của một huấn luyện viên quốc tế.
Địa điểm học là bãi hạ cánh dù lượn - Mebayluon Clubhouse
Hơn 60 phi công từ khắp ba miền
Danh sách học viên cho thấy sức hút của chương trình: phi công đến từ Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Quảng Ninh, Hải Phòng, Ninh Bình, Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị, Huế, Quảng Nam, Khánh Hòa, Đắk Lắk, Lâm Đồng, Bình Dương, Bà Rịa – Vũng Tàu, An Giang… và cả những phi công người bản địa đến từ chính bản Lìm Thái, Tà Chơ của xã Cao Phạ. Phần lớn học viên đăng ký cả hai nội dung: hướng dẫn tập luyện (huấn luyện viên) và cứu nạn, cứu hộ.
Học gì trong ba ngày?
Phần pháp lý và quản lý: học viên được phổ biến Luật Thể dục, thể thao và Luật sửa đổi bổ sung; Nghị định 36/2008/NĐ-CP về quản lý tàu bay không người lái và các phương tiện bay siêu nhẹ cùng Nghị định 79/2011/NĐ-CP sửa đổi; Thông tư 06/2018/TT-BVHTTDL về cơ sở vật chất, trang thiết bị và tập huấn nhân viên chuyên môn đối với môn Dù lượn và diều bay; Thông tư 04/2019/TT-BVHTTDL về danh mục hoạt động thể thao bắt buộc có người hướng dẫn tập luyện và danh mục hoạt động thể thao mạo hiểm. Đây là phần ít hấp dẫn nhất với phi công, nhưng lại là phần quyết định: muốn tổ chức bay hợp pháp, muốn đứng tên một điểm bay, người ta phải nắm được khung pháp lý mình đang hoạt động bên trong.
Phần chuyên môn huấn luyện viên theo chuẩn APPI: tài liệu tập huấn được Mebayluon Paragliding biên soạn theo giáo trình chuẩn huấn luyện viên của APPI (Association of Paragliding Pilots and Instructors) — hệ thống đào tạo dù lượn quốc tế có trụ sở tại Thụy Sĩ. Học viên được giới thiệu hệ thống đào tạo APPI từ phi công giải trí (APPI 1–5) đến các cấp chuyên nghiệp: phi công tandem, trợ giảng, huấn luyện viên, huấn luyện viên bậc thầy. Đi kèm là phương pháp sư phạm dành cho người dạy bay: cách tổ chức một buổi học, phân tích nguyên nhân khi học viên gặp khó khăn lặp lại, kỹ thuật hướng dẫn qua bộ đàm, vị trí đứng của huấn luyện viên ở bãi cất cánh và bãi hạ cánh, các mẫu giáo án và bảng đánh giá kỹ năng theo từng giai đoạn bay, quy trình bay tandem an toàn.
Các kiến thức chuyên môn cao do HLV dù lượn Alish Thapa trực tiếp truyền tải.
HLV Alish Thapa mô phỏng quy trình bay dù đôi.
Phần chuyên môn bay gồm phân tích các kỹ thuật cơ bản, các yếu tố ảnh hưởng đến chuyến bay, kỹ năng sử dụng trang thiết bị chuyên dụng và các quy định bảo đảm an toàn. Phần thực hành gồm kỹ năng bay và phương pháp tổ chức một ngày bay — từ kiểm tra thiết bị, gấp dù, bố trí bãi cất cánh và hạ cánh cho tới điều phối nhóm.
Bài học về các nút buộc dây và cứu hộ trên cao.
Nội dung cứu nạn, cứu hộ để lại ấn tượng mạnh nhất. Học viên thực hành thắt nút dây, kỹ thuật dùng dây trong cứu hộ trên cao, sơ cứu và cấp cứu tại chỗ: cố định gãy xương bằng nẹp, băng bó, cách di chuyển nạn nhân bằng cáng. Giảng viên Đại học Phòng cháy, chữa cháy hướng dẫn trực tiếp từng người, sửa từng nút dây, từng vòng băng.
Với dù lượn, đây không phải kiến thức trang trí. Một chuyến bay hỏng ở sườn núi có thể đưa phi công vào rừng, xuống ruộng bậc thang, mắc lên cây — những tình huống mà đội cứu hộ chuyên nghiệp cần thời gian mới tiếp cận được. Người ở gần nạn nhân nhất, biết xử lý đúng trong mười lăm phút đầu, thường là đồng đội bay cùng.
Thực hành cố định gãy xương bằng nẹp dưới hướng dẫn của giảng viên Đại học Phòng cháy, chữa cháy.
Kết thúc: chứng nhận và một cộng đồng chặt hơn
Cuối chương trình, học viên hoàn thành các nội dung tập huấn được trao chứng nhận. Nhưng thứ đọng lại có lẽ không chỉ là tờ giấy. Ba ngày ở Khau Phạ, hơn 60 con người vốn chỉ biết nhau qua các nhóm bay trên mạng đã ngồi cùng một bàn, cầm chung một sợi dây, băng bó cho nhau và cùng nghe những phân tích tai nạn có thật. Với một môn thể thao mà an toàn phụ thuộc rất nhiều vào việc phi công có dám nói thật về sai lầm của mình hay không, sự gắn kết đó có giá trị riêng.
Khoá học vì thế không chỉ là nơi truyền đạt kiến thức. Đó còn là dịp để phi công ba miền giao lưu, chia sẻ bầu trời và cách bay của từng vùng — nơi kinh nghiệm từ Đà Nẵng, Nha Trang, Đắk Lắk hay Quảng Bình được đặt cạnh nhau, cùng với chuẩn mực quốc tế mà huấn luyện viên Alish Thapa mang tới.
Học viên nhận giấy chứng nhận sau khoá học.
Vì sao Mebayluon theo đuổi việc này
Học tập nhưng không quên những phút giây giao lưu giữa các phi công dù lượn ba miền.
Mebayluon Paragliding vận hành điểm bay Khau Phạ — một trong những điểm bay đẹp và có tiếng nhất Việt Nam, nằm giữa vùng ruộng bậc thang Mù Cang Chải. Với chúng tôi, việc đứng ra chuẩn bị điều kiện tổ chức một chương trình tập huấn cấp tỉnh không phải hoạt động truyền thông, mà là một phần của công việc chính: chuẩn hóa cách vận hành một điểm bay thương mại ở Việt Nam.
Phi công có bằng cấp đầy đủ, biết luật, biết sơ cứu, biết tổ chức một ngày bay đúng quy trình — đó là nền móng để dù lượn Việt Nam phát triển bền vững, thay vì phát triển nhanh rồi trả giá.
Và cũng vì thế, giá trị của một khoá tập huấn không dừng lại ở 60 tấm chứng nhận. Khi kiến thức chuyên nghiệp được lan toả, cộng đồng bay vận hành quy củ hơn, mỗi phi công trở về điểm bay của mình mang theo một chuẩn chung — đó mới là thứ ở lại lâu nhất.
(Bài viết nhìn lại hoạt động đã diễn ra tháng 5/2025.)
Các học viên làm bài thu hoạch sau 3 ngày học.
Một tiết thực hành ngoài trời tại bãi hạ cánh Khau Phạ.
Cách di chuyển từ sân bay Nội Bài tới Mù Cang Chải
