Điểm số 16 trên bản đồ check-in của Mebayluon là khu trung tâm của xã Mù Cang Chải, nơi trước đây là thị trấn huyện lỵ. Bài này chỉ nói về khu trung tâm ấy và bản du lịch cộng đồng người Thái ngay bên cạnh: ở đâu, có gì, và vì sao nên lấy nơi đây làm chỗ nghỉ để đi các điểm ngắm quanh xã. Muốn xem cả tuyến từ Tú Lệ qua đèo Khau Phạ, hãy đọc bài Bản đồ du lịch Tú Lệ – đèo Khau Phạ – Mù Cang Chải: 18 điểm check-in.
Mù Cang Chải bây giờ là một xã
Từ ngày 1/7/2025, sau đợt sắp xếp đơn vị hành chính theo Nghị quyết 1673/NQ-UBTVQH15, không còn huyện và thị trấn Mù Cang Chải. Thị trấn cũ cùng ba xã Kim Nọi, Mồ Dề và Chế Cu Nha nhập thành xã Mù Cang Chải, thuộc tỉnh Lào Cai (trước đây thuộc Yên Bái). Vì vậy Kim Nọi, rừng trúc Mồ Dề và đồi Vành Móng Ngựa ở bản Sáng Nhù giờ nằm cùng một xã với khu trung tâm.
Các điểm phía đông thuộc xã khác. La Pán Tẩn (đồi Mâm Xôi), Dế Xu Phình (Sống Lưng Khủng Long) và Púng Luông (Ngã Ba Kim, rừng trúc Púng Luông) nay là xã Púng Luông. Tú Lệ và Cao Phạ, nơi có bản Lìm Thái, bản Lìm Mông và bãi hạ cánh dù lượn, nay là xã Tú Lệ. Khu bay dù lượn đèo Khau Phạ vì thế không ở Mù Cang Chải mà cách khu trung tâm xã này hơn 30 km đường đèo, ở phía Tú Lệ.
Khu trung tâm có gì
Khu trung tâm trải dọc quốc lộ 32 bên suối Nậm Kim, ở độ cao khoảng 950 m theo dữ liệu bản đồ của chúng tôi, thấp hơn hẳn các đồi ruộng bậc thang xung quanh. Đây là nơi đủ dịch vụ nhất vùng: chợ, nhà nghỉ, homestay, quán ăn và cây xăng. Ai đi xe máy nên đổ xăng ở đây trước khi rẽ lên các đường nhánh.
Chợ ở khu trung tâm là chợ lớn và đông nhất vùng: ngoài người các bản quanh xã còn có tiểu thương từ nơi khác tới. Chợ họp theo phiên, phiên đông thường rơi vào cuối tuần, và đẹp nhất là lúc sáng sớm khi sương còn phủ các sườn đồi. Người Mông, Thái, Dao mặc đồ truyền thống mang ngô, khoai, rau rừng, thổ cẩm, gùi mây xuống chợ; hàng ăn có thịt nướng, xôi ngũ sắc, bánh ngô, cơm lam, măng đắng và chén rượu ngô. Vào các dịp lễ, như Tết Độc lập 2/9, xã còn tổ chức chợ phiên vùng cao ở sân vận động trung tâm với gian hàng nông sản, thổ cẩm và đồ trang sức của các bản. Lịch phiên có thể thay đổi, nên hỏi trước ở nơi bạn nghỉ.
Bản Thái Khim Nọi: du lịch cộng đồng ngay khu trung tâm
Ngay trong khu trung tâm có bản Khim Nọi, tức tổ dân phố số 5 của thị trấn cũ, với hơn 80 hộ gần như toàn bộ là người Thái. Cuối năm 2020, bản được công nhận là Làng văn hoá du lịch cộng đồng Homestay Khim Nọi, sau đó đạt chuẩn OCOP 4 sao. Khoảng một nửa số hộ đăng ký làm homestay, phần lớn trong nhà sàn gỗ.
Bản có đường mới nối thẳng từ quốc lộ 32 vào, xe ô tô đi tới tận nơi. Đi từ phía Nghĩa Lộ, Tú Lệ lên, bản nằm bên trái đường, giữa thung lũng: những nếp nhà sàn rộng, gọn gàng tựa lưng vào núi, trước mặt là cánh đồng lúa.
Đến đây là để ngủ nhà sàn, ăn cơm cùng gia chủ người Thái, xem xòe, múa sạp và nghe hát dân ca khi có đoàn đặt biểu diễn. Bản còn bán nông sản, thổ cẩm và tổ chức cho khách thử làm nông. Đừng nhầm bản Khim Nọi với Kim Nọi, điểm ngắm ruộng bậc thang trên sườn núi phía nam: một số bài báo viết tên bản là “Kim Nọi”, nên khi đặt phòng hãy hỏi rõ.
Ngoài ngủ nhà sàn, khách hay chọn tắm lá thuốc theo bài thuốc của người Thái, đốt lửa trại giao lưu buổi tối và đạp xe dọc bờ ruộng ngắm lúa. Mâm cơm trong bản thường có xôi ngũ sắc, bánh chưng đen, cá suối nướng và thịt trâu gác bếp. Nhà sàn có cả chỗ ngủ chung và phòng riêng; giá tham khảo khoảng 120.000–250.000 đồng một người một đêm, tắm lá thuốc khoảng 30.000 đồng một người, nên hỏi lại khi đặt.
Vì sao nên nghỉ ở đây
Từ khu trung tâm, nhiều điểm ngắm nổi tiếng của Mù Cang Chải chỉ cách vài cây số. Số km dưới đây là quãng đường theo dữ liệu bản đồ của Mebayluon, đã làm tròn:
- Vành Móng Ngựa: khoảng 2 km, đẹp nhất vào nắng chiều.
- Kim Nọi: đường nhánh rời quốc lộ ngay khu trung tâm, leo khoảng 4 km.
- Rừng trúc Mồ Dề: khoảng 4 km, phần cuối là dốc đứng.
- Garrya Mù Cang Chải và Sống Lưng Khủng Long: mỗi nơi khoảng 10 km.
- Đồi Mâm Xôi lớn: khoảng 12 km.
- Ngã Ba Kim khoảng 17 km; rừng trúc Púng Luông khoảng 21 km.
Các đường nhánh lên điểm ngắm hẹp và dốc, sau mưa rất trơn; không quen đường núi thì thuê xe ôm của người bản.
Mùa hoa tớ dày
Tớ dày là hoa đào rừng, người Mông gọi là pằng tớ dảy, mọc ở độ cao trên 1.000 m. Hoa thường nở từ khoảng giữa tháng 12 đến hết tháng 1, có năm kéo sang tháng 2, đúng lúc người Mông chuẩn bị vụ mới. Mùa này ruộng bậc thang đã gặt nhưng sườn núi quanh xã và một số đoạn phố được nhuộm hồng, khách cũng vắng hơn hẳn mùa lúa.
Mùa lúa
Ruộng bậc thang quanh khu trung tâm đổ nước khoảng tháng 5–6 và chín vàng khoảng giữa tháng 9 đến đầu tháng 10. Cuối tuần mùa lúa chín, phòng ở khu trung tâm và trong bản Khim Nọi kín rất sớm, nên đặt trước.
Cách khu bay dù lượn Khau Phạ bao xa
Khu bay dù lượn nằm trên đèo Khau Phạ, phía Tú Lệ. Từ khu trung tâm xã Mù Cang Chải tới bãi cất cánh khoảng 33 km theo quốc lộ 32, chừng 50 phút lái xe; tới bãi hạ cánh và Clubhouse Mebayluon ở bản Lìm Thái khoảng 44 km, chừng 70 phút.
Muốn bay buổi sáng sớm, bạn có thể nghỉ đêm ở Clubhouse Mebayluon ngay bãi hạ cánh rồi sang Mù Cang Chải sau. Nếu nghỉ ở Mù Cang Chải, hãy tính giờ xuất phát cho đủ thời gian vượt đèo. Giá, giờ bay và đặt chỗ ở trang dù lượn đèo Khau Phạ.
Đường tới
Khu trung tâm nằm ngay trên quốc lộ 32. Đi từ phía Tú Lệ, qua đèo Khau Phạ, Ngã Ba Kim và vùng La Pán Tẩn là tới: khoảng 46 km từ chợ Tú Lệ, chừng 70 phút lái xe. Quốc lộ chạy tiếp về phía tây bắc, lên Than Uyên và Lai Châu.
Câu hỏi thường gặp
Mù Cang Chải còn là thị trấn không?
Không. Từ ngày 1/7/2025, thị trấn cũ cùng các xã Kim Nọi, Mồ Dề và Chế Cu Nha nhập thành xã Mù Cang Chải, thuộc tỉnh Lào Cai.
Bãi bay dù lượn có ở Mù Cang Chải không?
Không. Khu bay nằm trên đèo Khau Phạ phía Tú Lệ, cách khu trung tâm xã Mù Cang Chải khoảng 33 km tới bãi cất cánh và 44 km tới bãi hạ cánh.
Nên ở khu trung tâm hay trong bản Khim Nọi?
Muốn tiện xe, quán xá thì ở khu trung tâm; muốn ngủ nhà sàn, ăn cơm cùng gia đình người Thái thì vào bản Khim Nọi. Hai nơi sát nhau nên đi lại các điểm ngắm đều thuận.
Điểm trước, điểm tiếp theo trên tuyến
- Điểm trước: rừng trúc Mồ Dề.
- Điểm tiếp theo: Vành Móng Ngựa, khoảng 2 km.
- Cả tuyến: 18 điểm, số km, mùa đẹp và bài riêng từng điểm ở Bản đồ du lịch Tú Lệ – đèo Khau Phạ – Mù Cang Chải: 18 điểm check-in.
