🪂 BAY TRONG NHIỄU LOẠN
🚨 Nhiễu loạn tạo ra hai vấn đề đối với phi công: mất kiểm soát và ứng suất lên máy bay. Nhiễu loạn mạnh có thể làm bạn bị bổ nhào hoặc giật lắc một cách thô bạo hay thậm chí gây ra stall vì làm thay đổi góc tấn một cách đột ngột. Khi điều này xảy ra ở gần mặt đất, đó là lúc luống cuống nhất. Nhiễu loạn này cũng có thể tạo ra gió giật (gust) có thể phá vỡ hoặc làm gập đôi máy bay. Để ứng phó với vấn đề đầu tiên, chúng ta cần đẩy nhanh tốc độ để giữ kiểm soát nhanh hơn. Để ứng phó với vấn đề thứ hai, chúng ta cần chậm lại nhờ đó giảm tính chất bất ngờ của gió giật. Hiển nhiên là chúng ta cần phải cân đối ở đây. ⚙️ Nguyên tắc đã được thử nghiệm và đúng trong hầu hết ngành hàng không đó là bay ở tốc độ bằng 1.5 lần tốc độ stall trong nhiễu loạn để giúp ngăn ngừa bị stall vô thức và tránh sự quá tải lên đôi cánh. Nhiễu loạn do vật cản tồn tại gần bề mặt địa hình là loại “virus độc hại” nhất. Bạn có thể tránh nó bằng cách duy trì phía bên trên nó (khoảng hàng trăm mét phía trên), chờ đợi cho đến khi gió dịu đi hoặc hạ cánh trong khu vực địa hình bằng phẳng trống trải. Gần mặt đất, nhiễu loạn do vật cản thường có xu hướng xoáy cuộn có trục vuông góc với gió như thể hiện trong minh hoạ do hiệu ứng “lăn tròn” được tạo ra bởi mặt đất. Điều này đặc biệt đúng ở tầm thấp độ vài mét. Trong khoảng 20 m từ mặt đất, dòng xoáy xuất hiện ở mọi hướng với cường độ bất kỳ. Điều này nghĩa là việc hạ cánh vào luồng gió làm bạn phải mặt đối mặt với nhiễu loạn, thứ có xu hướng tạo ra rung lắc/bổ (roll/pitch). Kiểm soát tốt tốc độ là điều bắt buộc khi hạ cánh trong nhiễu loạn. ☀️ Nhiễu loạn thermal (thermal turbulence) có thể có mặt ở khắp mọi nơi từ dưới đất cho đến tận trần mây. Tuy nhiên, nó sẽ tệ hại hơn khi ở gần lớp nghịch nhiệt và trong gió mạnh. Đôi lúc những luồng gió này chỉ tồn tại ở một độ cao cụ thể nào đó hay trong một khu vực riêng nào đấy vì thế có thể tránh được. Mặc dù thông thường ở trên cao gió sẽ mạnh hơn, nhưng nhiễu loạn thermal lại thường ít gay gắt hơn khi chúng ta leo lên cao vì thermal trên đó có trật tự hơn và nở rộng ra hơn. Trong bất kỳ tình huống nào, cách tốt nhất để tránh nhiễu loạn thermal đó là chờ cho đến khi sự đốt nóng của mặt trời tắt đi. ✂️ Nhiễu loạn gió đứt (shear turbulence) có thể tránh bằng cách tụt xuống thấp hơn lớp gió đứt. Nếu bạn leo lên cao và gặp phải gió đứt, chỉ đơn giản là quay trở xuống. Mặt khác, nếu bạn giảm độ cao và rơi vào vùng gió đứt thì tất cả những gì có thể làm là duy trì và tụt xuống thấp hơn nó. Gió đứt hiếm khi lan xuống dưới mặt đất. 🚁 Phòng tránh nhiễu loạn từ những máy bay khác là điều quan trọng cuối cùng, đặc biệt nếu máy bay đó lớn hơn của bạn. Các chi tiết được mô tả trong cuốn sách hướng dẫn bay, nhưng ý tưởng cơ bản vẫn là tránh vùng phía cuối gió của đường bay của máy bay khác trong vài phút. Máy bay trực thăng tạo ra một lượng nhiễu loạn khủng khiếp nằm dưới đường bay của nó. Hãy tránh luồng khí chết người này bằng cách hướng theo một đường bay khác. ✅ TỔNG KẾT 🔄 Nhiễu loạn đối với chúng ta trên cơ sở gián đoạn, rời rạc ít nhất là cho đến lúc mặt trời đốt nóng. Chúng ta phải sống với nó, bay qua nó và tránh những dòng nhiễu loạn dữ dội. Chúng ta có thể tránh gặp phải chúng bằng cách nắm vững nguyên lý hình thành cũng như các dạng nhiễu loạn khác nhau và phải biết dấu hiệu gì cho thấy sự có mặt của chúng. Sử dụng dòng chảy của nước như là một mô hình cộng thêm một chút trí tưởng tượng sẽ giúp ta hình dung ra nơi ẩn náu của các “con rồng” và nơi nào có thể bay thoải mái. Các phi công thể thao nên sử dụng kỹ năng và sự phán đoán để trở nên tinh tế hơn trong không khí thay vì băng qua những khu vực dữ dội. 😎 Các phi công bay cao lựa chọn bay trong các thermal và với một lượng gió nhất định sẽ làm quen họ với nhiễu loạn một cách tự nhiên. Những phi công không bay thermal thường lựa chọn những điều kiện tối thiểu hoá nhiễu loạn, nhưng cho dù vậy, họ cũng có lúc gặp phải những dòng khí nhiễu loạn nghiêm trọng. Để cảm thấy như ở nhà khi bay trong không trung, mọi phi công cần phải nếm thử một chút thô bạo và chịu đựng nó bằng nụ cười. Chúng ta sẽ nhường lại những chuyến bay đầy cảm giác mạnh này cho những tay đua, nhưng vẫn chấp nhận một mức độ rung lắc nào đó như là một phần của lãnh địa trên không.
